Polikistik Over Neden Olur? Nasıl Geçer?

Polikistik Over Sendromu (PCOS), üreme çağındaki kadınlarda yaygın olarak görülen hormonal bir bozukluktur. Hormon dengesizlikleri nedeniyle adet düzensizliği, erkek tipi tüylenme, sivilce, kilo artışı ve doğurganlık problemleri gibi çeşitli semptomlara yol açabilir. Polikistik over neden olur? PCOS’un altında yatan nedenleri, tedavi yaklaşımlarını ve yaşam kalitesini artırmaya yönelik önerileri sizin için derledik.

Polikistik Over Neden Olur?

PCOS, yumurtalıklarda olgunlaşmamış yumurta hücrelerinin birikmesiyle karakterizedir. Bu durum genellikle düzensiz yumurtlama süreçlerinden kaynaklanır. Her ne kadar PCOS’un kesin nedeni tam olarak bilinmese de, hastalığın gelişiminde rol oynadığı düşünülen bazı faktörler bulunmaktadır

Polikistik over sendromuna sebep olabilecek durumlar şu şekildedir:

• İnsülin direnci,
• Androjen fazlalığı,
• Genetik,
• Enflamasyon,

PCOS ve insülin direnci birbirini tetikleyebilen durumlardır. Kandaki şekerin vücuttaki diğer hücrelere taşınmasını sağlayan hormon insülindir. Hücreler insüline yeterince yanıt vermediğinde pankreas daha fazla insülin üretir. Bunun sonucunda yumurtalıklarda erkeklik hormonlarının üretimi artar. Bu da sivilce, tüylenme ve doğurganlık problemlerine sebep olabilir.

Androjen (erkeklik hormonu) fazlalığı yumurtaların gelişimini engeller. Bunun sonucunda da yumurtalıklarda olgunlaşmamış yumurtalar birikir.

Genetik yatkınlık da PCOS için etkilidir. Ailesinde bu hastalığa sahip kişilerin bu hastalığa sahip olma ihtimali daha yüksektir. Ayrıca bağışıklık sisteminde hafif şekilde iltihap olması yumurtalıkları etkileyebilir.

Polikistik Over Belirtileri

Polikistik over belirtileri hormon bozukluğunun şiddetine göre farklılık gösterebilir. Belirtilerin dikkatli bir şekilde gözlemlenmesi ve doktor kontrolünde değerlendirilmesi gerekir.

Polikistik over belirtileri şu şekildedir:

• Regl düzensizlikleri,
• Erkek tipi tüylenme,
• Akne,
• Yağlı cilt,
• Obezite,
• Doğurganlık problemleri,
• Yumurtalıklarda gözlemlenen küçük kistler,
• Saç dökülmesi,

Bu belirtiler kadınlarda ergenlik döneminde başlayarak zamanla artabilir. Bir doktor gözleminde tüm belirtilerin değerlendirilmesi gerekir.

Polikistik over sendromu yalnızca fiziksel olarak değil psikolojik olarak da kişiye etkileyebilir. Bu sendroma sahip olan kadınlarda depresyon, anksiyete görülme sıklığı sahip olmayanlara göre daha yüksek olabilir.

PCOS Nasıl Teşhis Edilir?

Polikistik Over Sendromu tanısı konulurken aşağıdaki üç ana kriterden en az ikisinin mevcut olması gerekir:

1. Adet düzensizlikleri,
2. Hiperandrojenizm (yüksek androjen seviyeleri veya buna bağlı semptomlar),
3. Yumurtalıklarda polikistik görünüm (ultrason ile saptanır).

Tanı sürecinde kan testleri ve ultrason görüntüleme yöntemleri bir arada değerlendirilir.

Polikistik Over Tedavisi

Polikistik over sendromunda kesin bir tedavi olmamakla birlikte semptomların azaltılması için çeşitli uygulamalar yapılabilir. Tedavi planlaması hekim tarafından yapılır.

Polikistik over tedavisinde yaşam tarzı değişiklikleri önerilir. Bunların ilk sırasında diyet ve egzersiz gelir. Hayat değişiklikleri insülin direncini azaltabilir. Özellikle kişinin sağlıklı bir kiloda olması kişinin yumurtlamasında belirgin bir iyileşme sağlar. Bunun yanı sıra işlenmiş gıdalardan kaçınmak da kan şekeri seviyesini düşürür ve semptomların daha az görünmesini sağlayabilir.

Polikistik Over Sendromunda İlaç Tedavisi

Polikistik over sendromunda bazı durumlarda ilaç tedavisi gerekebilir. İlaç tedavileriyle kişinin semptomlarının hafifletilmesi amaçlanır. En sık kullanılan ilaçlardan biri doğum kontrol haplarıdır. Bu haplar androjen (erkeklik hormonu) seviyelerini düşürür.

İnsülin duyarlılığını artıran haplar sayesinde de hormon dengelenmesi sağlanabilir. Ayrıca kişi hamile kalmak istiyorsa yumurtlamayı tetikleyici ilaçlar da kullanılabilir. İlaç kullanım süreci doktor tarafından belirlenir. Hormon ilaçlarından en iyi şekilde faydalanılması için düzenli kullanım oldukça önemlidir.

Polikistik Over Sendromu Hamile Kalmayı Etkiler mi?

PCOS yumurtlama bozukluğu kaynaklı bir hastalık olduğundan hamile kalma sürecini zorlaştırabilir. Bunun için çeşitli hormon tedavileri, yumurtlamaya yardımcı olacak ilaçlar ve çeşitli hayat değişiklikleri önerilir. Yaşam tarzını değiştirmek, sağlıklı bir kiloda olmak yumurtlamayı teşvik edeceğinden hamile kalmak isteyen kişiler için önerilir.

Polikistik Over Sendromu, multidisipliner bir yaklaşım gerektiren karmaşık bir sağlık sorunudur. Erken tanı, düzenli takip ve bireye özel tedavi planlaması sayesinde hem fiziksel hem de psikolojik etkileri en aza indirilebilir.